Shōtōkan (jap. 松涛館) – grupa stylów i organizacji karate wywodząca się ze szkoły karate Gichina Funakoshi.

Nazwa „Shōtōkan” oznacza „budynek, miejsce, salę, w której uczy Shōtō” (mistrz o tym imieniu).
Wyraz „shōtō” oznacza „falowanie sosen” (w znaczeniu: „szumu wiatru wśród sosen„) i był to pseudonim Gichina Funakoshi (w różnych źródłach podaje się, że podpisywał w ten sposób swoje prace kaligraficzne lub był to jego pseudonim literacki). „Kan” oznacza natomiast budynek, pawilon, siedzibę (w tym przypadku dojo).

 

Karate shōtōkan składa się z trzech części:
1. Kumite – sparing, dosłownie spotkanie rąk, walka ze „złośliwym” celem,
2. Kata – układ ruchów, ćwiczenie formalne, walka z wyobrażonymi przeciwnikami,
3. Kihon – ćwiczenie podstaw, pokaz technik karate.

Postawy shōtōkanu są niskie, szerokie, „twarde”. Przejścia pomiędzy nimi dynamiczne i silne. Ręce spoczywają zazwyczaj nisko na biodrach, ataki wyprowadza się po liniach bliskich środkowej linii ciała. Bloki są twarde, niezbyt obszerne, oszczędne w ruchach. Techniki nożne, nawet wykonywane wysoko, muszą opierać się na względnie niskich, stabilnych postawach. Kata wywodzą się ze szkół Shōrei-ryū i Shōrin-ryū – są lekkie i manewrowe w jednej grupie, ciężkie i „twarde” w innej. Każdy zawodnik, niezależnie od typu budowy, powinien znaleźć coś dla siebie. Względnie lekkie i szybkie kata to: heian, bassai, kanku, empi, gankaku. Cięższe to: tekki, jitte, hangetsu, jion – wywodzące się z Shōrei-ryū.

W technikach shōtōkanu jest wiele elementów walki z wieloma przeciwnikami i z przeciwnikami uzbrojonymi w miecz lub pałkę. W kumite sportowym zezwala się na kontakt na poziomie jodan, chudan i gedan, lecz wymagana jest precyzyjna kontrola psychiczna nad własnym zachowaniem w walce.

Główną zasadą w karate shōtōkan jest: zaczynaj blokiem i kończ blokiem. Mistrz Funakoshi twierdził, że żadnego kroku kata nie wolno wykonywać bez zrozumienia ruchu. Nauczycieli zważających jedynie na czystość techniki nazywał technikami, karatekami zostawali tylko ci, którzy zrozumieli sens shōtōkan. Ta idea znajduje swoje odzwierciedlanie w półkontaktowej walce kumite – techniki w walce są wykonywane z pełną siłą bez głębszej penetracji celu (dopuszczalny jest lekki kontakt). Aby technika została zaliczona musi być wykonana z odpowiednio stabilnej pozycji i z należytą siłą.

Istnieje 10 stopni uczniowskich (kyū) i 10 stopni mistrzowskich (dan).

PODZIAŁ STOPNI ZE WZGLĘDU NA WIEK:
Do 14. roku życia:
Od 14. roku życia:
Ceinture blanche.png 9.1 kyū pas biały z jedną belką,
Ceinture blanche.png 9.2 kyū pas biały z dwiema belkami
Ceinture blanche.png 9.3 kyū pas biały z trzema belkami,
Ceinture jaune.png 8.1 kyū pas żółty z jedną belką,
Ceinture jaune.png 8.2 kyū pas żółty z dwiema belkami,
Ceinture jaune.png 8.3 kyū pas żółty z trzema belkami,
Ceinture orange.png 7.1 kyū pas pomarańczowy z jedną belką,
Ceinture orange.png 7.2 kyū pas pomarańczowy z dwiema belkami,
Ceinture orange.png 7.3 kyū pas pomarańczowy z trzema belkami,
Ceinture verte.png 6.1 kyū pas zielony z jedną belką,
Ceinture verte.png 6.2 kyū pas zielony z dwiema belkami,
Ceinture verte.png 6.3 kyū pas zielony z trzema belkami,
Ceinture bleue.png 5.1 kyū pas niebieski z jedną belką,
Ceinture bleue.png 5.2 kyū pas niebieski z dwiema belkami,
Ceinture bleue.png 5.3 kyū pas niebieski z trzema belkami,
Ceinture bleue.png 4.1 kyū pas niebieski/granatowy z jedną belką,
Ceinture bleue.png 4.2 kyū pas niebieski/granatowy z dwiema belkami,
Ceinture bleue.png 4.3 kyū pas niebieski/granatowy z trzema belkami.
brak pasa (osoba, która rozpoczęła trening) – 10 kyū,
Ceinture blanche.png biały – 9 kyū,
Ceinture jaune.png żółty – 8 kyū,
Ceinture orange.png pomarańczowy – 7 kyū,
Ceinture verte.png zielony – 6 kyū,
Ceinture bleue.png niebieski – 5-4 kyū,
Ceinture marron.png brązowy – 3-1 kyū,
Ceinture noire.png czarny – 1-10 dan (wymagane ukończenie 18. roku życia)